Gelaatsschermen: wanneer is volledige gezichtsbescherming nodig?
Stel je voor: je bent aan het slijpen, laswerk aan het afronden of een chemische reiniging aan het doen en ineens spat er iets recht op je gezicht. Een veiligheidsbril kan veel tegenhouden, maar niet alles.
Soms is er meer nodig: een gelaatsscherm dat je hele gezicht afschermt.
In de professionele wereld van ademhalingsbescherming en PBM is dat geen overbodige luxe, maar een basisveiligheidsmaatregel. We gaan samen kijken wanneer je echt een volledig gelaatsscherm nodig hebt en wat je daarvoor kunt kopen.
Wanneer is een gelaatsscherm nodig?
Een gelaatsscherm is nodig wanneer er een reëel risico is op letsel aan het hele gezicht. Een veiligheidsbril beschermt je ogen, maar laat de wangen, neus en kin vaak onbeschermd.
Als er rondvliegende deeltjes zijn of als vloeistoffen kunnen spatten, is een bril alleen vaak niet voldoende. Denk aan werkzaamheden zoals lassen, slijpen, boren in harde materialen, of het werken met chemicaliën. Hier kunnen deeltjes of spatten met hoge snelheid richting je gezicht komen.
Gelaatsbescherming moet gebruikt worden als er risico is op letsel aan het hele gezicht en een veiligheidsbril alleen niet volstaat.
Volgens de Arbowet moet je PBM gebruiken wanneer er een risico is op letsel aan het hele gezicht en een veiligheidsbril onvoldoende bescherming biedt.
Een praktisch voorbeeld: als je metaal bewerkt met een slijpmachine, kunnen er snippers weg schieten. Een gelaatsscherm houdt die tegen en voorkomt snijwonden aan je wangen of neus. Bij vloeistofspatten, zoals bij het mengen van schoonmaakmiddelen, voorkomt een scherm dat je huid en ogen in contact komen met agressieve stoffen.
Soorten gelaatsbescherming
Er zijn verschillende soorten gelaatsschermen, elk ontworpen voor specifieke risico’s. Een lasmasker is bijvoorbeeld gemaakt voor laswerk en beschermt niet alleen tegen rondvliegende vonken, maar ook tegen intense UV-straling.
Deze maskers hebben vaak een donkere lens die automatisch donker wordt bij het lassen. Voor werk met rondvliegende deeltjes, zoals bij slijpen of houtbewerking, zijn er transparante gelaatsschermen van polycarbonaat. Deze zijn licht en bieden een breed gezichtsveld.
Ze zijn er in verschillende maten, zoals small (50 cm breed), medium (55 cm) en large (60 cm), passend bij verschillende gezichtsvormen.
Bij chemische werkzaamheden zijn er schermen met een coating tegen spatten van vloeistoffen. Deze zijn vaak gemaakt van polypropyleen en zijn licht van gewicht, ideaal voor langdurig dragen. Voor professioneel gebruik zijn er ook combinaties met ademhalingsbescherming, zoals een gelaatsscherm met een ingebouwd masker voor stof of dampen.
Veelgestelde vragen over gelaatsschermen
Wanneer is een gelaatsscherm verplicht volgens de Arbowet?
Een gelaatsscherm is verplicht wanneer er een risico is op letsel aan het hele gezicht en een veiligheidsbril onvoldoende bescherming biedt. De Arbowet eist dat werkgevers passende PBM beschikbaar stellen en dat werknemers deze gebruiken.
Biedt een gelaatsscherm voldoende bescherming zonder bril?
Dit geldt bijvoorbeeld bij lassen, slijpen of werken met chemicaliën. Vaak is het verstandig om te kiezen voor het combineren van een gelaatsscherm met een veiligheidshelm voor optimale bescherming. Het scherm beschermt het gezicht, maar de ogen kunnen nog steeds kwetsbaar zijn voor kleine deeltjes die onder of langs het scherm komen.
Wat zijn de risico’s van werken zonder gelaatsbescherming?
Een bril onder het scherm zorgt voor dubbele bescherming. Er bestaat gevaar voor verwondingen in het gezicht door rondvliegende deeltjes of spetterende vloeistoffen.
Moet een gelaatsscherm onderhoud krijgen?
Dit kan leiden tot snijwonden, brandwonden of chemische irritaties. Zonder bescherming loop je ook risico op blijvende schade, zoals littekens of oogletsel. Ja, onderhoud, reiniging en tijdige vervanging volgens de instructies van de fabrikant zijn cruciaal.
Maak het scherm na elk gebruik schoon met een zachte doek en milde zeep. Vervang het scherm als er krassen of scheuren in zitten, want die verminderen de bescherming.
Zijn er verschillende gelaatsschermen voor verschillende risico’s?
Ja, er zijn specifieke schermen voor lassen, vloeistofspatten of rondvliegende vaste materialen.
Kies het juiste type op basis van je werkzaamheden. Bijvoorbeeld: een lasmasker voor lassen, een transparant scherm voor slijpen en een chemiebestendig scherm voor vloeistoffen.
Prijzen en modellen: wat kun je kopen?
Voor professioneel gebruik zijn er gelaatsschermen in verschillende prijsklassen. Een basis transparant gelaatsscherm van polycarbonaat, geschikt voor slijpen en houtbewerking, kost tussen de €10 en €20.
Deze zijn licht en hebben een elastische hoofdband voor comfort. Een lasmasker met automatische lens is duurder, tussen de €50 en €150.
Deze bieden bescherming tegen vonken en UV-straling en zijn instelbaar voor verschillende lasprocessen. Merken zoals 3M en Speedglas zijn populair in de professionele markt. Voor chemische werkzaamheden zijn er gelaatsschermen van polypropyleen, verkrijgbaar vanaf €15 tot €30.
Deze zijn vaak wegwerpbaar en bieden bescherming tegen spatten. Combinatiemodellen met ademhalingsbescherming, zoals een gelaatsscherm met een P3-filter, kosten tussen de €40 en €80, afhankelijk van de specificaties.
Let bij aankoop op de normeringen, zoals EN 166 voor oogbescherming en EN 170 voor gelaatsbescherming. Kies altijd voor gecertificeerde producten die voldoen aan de Arbowet-eisen.
Praktische tips voor veilig gebruik
Zorg dat het gelaatsscherm goed aansluit op je gezicht. Een te los scherm laat ruimte voor deeltjes of vloeistoffen om binnen te dringen.
Test verschillende maten en kies een model met een verstelbare hoofdband voor een comfortabele pasvorm. Combineer het scherm altijd met andere PBM, zoals een veiligheidsbril, handschoenen en gehoorbescherming als dat nodig is. Werk je met ademhalingsrisico’s?
Gebruik dan een gelaatsscherm dat compatible is met een masker of ademluchttoestel.
Reinig het scherm na elk gebruik. Gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen, want die kunnen het materiaal aantasten. Bewaar het scherm op een droge, stofvrije plek en controleer regelmatig op beschadigingen.
Volg altijd de instructies van de fabrikant op. Als je twijfelt over de geschiktheid van een scherm voor je werkzaamheden, raadpleeg dan een veiligheidsdeskundige. Veiligheid gaat boven alles, en een goed gelaatsscherm kan ernstig letsel voorkomen.