De EN 397 norm voor industriële veiligheidshelmen uitgelegd.
Stel je voor: je bent op een bouwplaats, in een fabriekshal of aan het werk in de energie-sector. Overal om je heen gebeurt er van alles.
Een valhelm is dan niet zomaar een accessoire; het is je eerste verdedigingslinie.
De EN 397 norm is het Europese keurmerk dat garandeert dat je helm echt doet wat hij moet doen: je hoofd beschermen tegen vallende voorwerpen en stoten. Zonder gedoe, zonder twijfel. Deze norm is de basis voor bijna elke industriële helm die je in Nederland of België tegenkomt.
Waarom moet je hier iets van weten? Omdat je hoofd nu eenmaal onvervangbaar is. Een helm die niet voldoet, is een gok die je niet wilt nemen. De EN 397 norm zorgt ervoor dat elke helm die het keurmerk draagt, getest is op de belangrijkste risico’s op de werkvloer.
Het geeft je duidelijkheid en vertrouwen. Je weet precies wat je kunt verwachten en welke helm past bij jouw klus.
Kernvereisten van de EN 397 norm
De EN 397 norm stelt eisen aan de basisbescherming van een industriële veiligheidshelm. Allereerst gaat het om schokabsorptie en penetratieweerstand.
Dat betekent: als er iets van bovenaf op je helm terechtkomt, vangt de helm de klap op en voorkomt hij dat het voorwerp doordringt tot je schedel.
Denk aan een vallende steen, een losgeraakte moer of een stuk gereedschap. De helm is getest op een impact van 5 kilogram die vanaf 1 meter valt – zonder dat de binnenkant van de helm meer dan 40 millimeter wordt ingedrukt. Een ander essentieel onderdeel is het kinband.
De kinband moet stevig genoeg zijn om de helm op je hoofd te houden, maar ook veilig loslaten als dat nodig is. Volgens EN 397 mag de kinband loslaten bij een kracht tussen 150 N en 250 N. Waarom?
Om te voorkomen dat je nek of kaak wordt bekneld bij een val of een plotselinge beweging. Dit is een cruciale veiligheidsfunctie, zeker als je werkt in omgevingen waar je snel moet kunnen bewegen of waar je kans loopt te vallen. Vlamwerendheid is ook verplicht. De helmschaal moet bestand zijn tegen brandende deeltjes en korte blootstelling aan vlammen.
Dit is essentieel in sectoren waar vonken of open vuur voorkomen, zoals in de lasindustrie of bij werkzaamheden in de energie-sector.
Een helm die niet vlamwerend is, voldoet simpelweg niet aan de EN 397 norm. Dit keurmerk geeft je de garantie dat de helm niet direct in brand vliegt bij contact met vonken.
Optionele prestatie-eisen
Naast de basisvereisten biedt EN 397 ook optionele eisen. Deze zijn handig als je in extreme omstandigheden werkt.
Zo kan een helm getest zijn op bescherming bij zeer lage temperaturen, tot -20°C of zelfs -30°C. Dit is belangrijk als je in de kou werkt, bijvoorbeeld in de koeltechniek of in de winter op buitenlocaties. De helm blijft dan stabiel en brokkelt niet af.
Er zijn ook helmen die getest zijn op hoge temperaturen, tot +150°C. Dit is relevant voor werkzaamheden in de petrochemische industrie of bij laswerkzaamheden waar hitte een rol speelt.
Een helm die deze optie heeft, behoudt zijn structuur en bescherming onder extreme hitte.
Dit zie je terug bij gespecialiseerde merken zoals JSP, 3M of MSA, die helmen leveren met deze extra certificering. Een andere optionele eis is elektrische isolatie. Sommige EN 397 helmen zijn getest op isolatie tot 1000 volt AC of 1500 volt DC. Dit is essentieel voor elektriciens of werknemers in de energie-sector.
Een helm met deze optie voorkomt dat een elektrische schok via de helm je hoofd bereikt. Zoek je echter lichte bescherming tegen stoten? Let wel: dit is een aanvullende eis, niet standaard bij elke EN 397 helm.
Controleer dus altijd het label. Optioneel is ook de weerstand tegen zijwaartse vervorming. Hoewel de basis-EN 397 helm primair is ontworpen voor impact van bovenaf, zijn sommige helmen getest op zijdelingse impact.
Dit is handig als je werkt in omgevingen waar je ook van opzij kunt worden geraakt, zoals in drukke fabriekshallen.
Voor volledige zijdelingse bescherming is de EN 14052 norm overigens geschikter, maar een EN 397 helm met deze optie biedt al extra veiligheid.
Veelgestelde vragen over de EN 397 norm
Wat betekent de EN 397 norm?
De EN 397 norm is de Europese standaard voor industriële veiligheidshelmen die bescherming bieden tegen vallende voorwerpen. Het keurmerk garandeert dat de helm is getest op schokabsorptie, penetratieweerstand, kinbandbevestiging en vlamwerendheid. Het is de meest voorkomende norm voor helmen in de bouw, industrie en logistiek.
Beschermt een EN 397 helm tegen zijdelingse impact?
Nee, de standaard EN 397 helm is primair ontworpen voor impact van bovenaf.
Voor zijdelingse bescherming is de EN 14052 norm geschikter. Sommige helmen bieden optioneel extra bescherming aan de zijkant, maar dat staat los van de basis-EN 397 eis.
Als je werkt in een omgeving waar je ook van opzij kunt worden geraakt, kies dan voor een helm die aan beide normen voldoet. Is een EN 397 helm geschikt voor veilige hoofdbescherming voor werken op hoogte?
Niet zonder meer. Voor werken op hoogte, zoals op daken of steigers, wordt vaak een combinatie met de EN 12492 norm aanbevolen.
Deze norm legt extra nadruk op stabiliteit en valbescherming. Een helm die aan beide normen voldoet, biedt maximale veiligheid.
Merken als Petzl of Black Diamond leveren helmen die specifiek zijn ontworpen voor hoogtewerk. Wat is de maximale levensduur van een EN 397 helm?
De meeste fabrikanten hanteren een maximale levensduur van 5 tot 10 jaar, afhankelijk van het materiaal en gebruik. Een helm die dagelijks wordt gebruikt in ruwe omstandigheden, slijt sneller dan een helm die af en toe wordt opgezet. Controleer regelmatig op scheuren, deuken of verkleuring.
Als je helm schade heeft opgelopen, vervang deze dan direct – ook als het maar een kleine kras lijkt. Moet een EN 397 helm vlamwerend zijn?
Ja, de norm stelt eisen aan de vlambestendigheid van de helmschaal.
Elke helm met het EN 397 keurmerk moet bestand zijn tegen brandende deeltjes en korte blootstelling aan vlammen.
Dit is een verplicht onderdeel van de norm. Zonder deze eigenschap mag een helm niet als EN 397 gecertificeerd worden verkocht.
Praktische tips voor het kiezen en gebruiken van een EN 397 helm
Kies altijd een helm die past bij je werkomgeving. Werkt je in de bouw of industrie?
Dan volstaat een standaard EN 397 helm vaak wel. Werk je in de kou of hitte? Let dan op de optionele temperatuurbestendigheid.
Elektriciens en energiemedewerkers moeten letten op de elektrische isolatie-eis. Merken als JSP, 3M, MSA en uvex bieden helmen met duidelijke labels waarop alle opties staan vermeld.
Meet je hoofdomtrek voordat je een helm koopt. De meeste helmen zijn verstelbaar, maar een goede pasvorm is essentief voor comfort en veiligheid. Een helm die te los zit, kan afwaaien; een te strakke helm geeft hoofdpijn. Kies voor een helm met een comfortabele, ademende binnenvoering, vooral als je lang draagt.
Inspecteer je helm regelmatig. Kijk naar scheuren, deuken of verkleuring.
Vervang de helm na een impact, ook als je geen zichtbare schade ziet. De binnenste laag kan beschadigd zijn zonder dat je het ziet. Bewaar je helm op een koele, droge plek, uit de buurt van direct zonlicht en chemicaliën.
Let op de vervangingsduur. Een helm die 5 jaar oud is, maar nog geen schade heeft, kan nog veilig zijn – maar fabrikanten raden vaak aan om hem na 5 tot 10 jaar te vervangen, afhankelijk van materiaal en gebruik.
Check het etiket in de helm voor de exacte levensduur. Als je twijfelt, vervang hem dan. Je hoofd is het waard.
Combineer je helm met andere PBM. Een EN 397 helm beschermt je hoofd, maar vergeet niet je ogen, oren en ademhaling.
Kies voor een helm die compatibel is met je veiligheidsbril, oorkappen en ademhalingsbescherming. Merken als 3M en JSP bieden complete systemen die naadloos op elkaar aansluiten. Zo werk je niet alleen veilig, maar ook comfortabel.