De EN 166 norm voor oogbescherming: wat houdt het in?
Je staat op een bouwplaats, in een werkplaats of in de chemische industrie en je draagt een veiligheidsbril. Maar weet je ook precies wat die bril allemaal aankan?
De EN 166 norm is het Europese keurmerk dat bepaalt hoe goed jouw oogbescherming is.
Geen droge theorie, maar een harde garantie dat je bril bestand is tegen de risico’s van je werk. Zonder dit keurmerk is een bril eigenlijk gewoon een mode-item. Met dit keurmerk is het een serieus stuk Persoonlijke Beschermingsmiddelen (PBM).
De basis van de EN 166 normering
Stel je voor: een vonkje, een splinter of een stofdeeltje vliegt recht op je oog af. De EN 166:2001 norm is de Europese standaard die ervoor zorgt dat je veiligheidsbril deze inslag tegenhoudt. Het is de minimumvereiste voor elke bril die professioneel gebruikt wordt.
Deze norm dekt de algemene mechanische sterkte en de optische kwaliteit van de lens.
Er zijn twee belangrijke aspecten: de mechanische sterkte en de optische klasse. De mechanische sterkte zegt iets over de impactweerstand.
Hoe harder het projectiel, hoe hoger de eis aan de bril. De optische klasse bepaalt hoe helder je zicht is en voor welk gebruik de bril geschikt is. Een bril die voldoet aan EN 166 mag het CE-keurmerk dragen, wat aangeeft dat hij voldoet aan de strenge Europese eisen.
De optische klassen zijn simpel uitgelegd. Klasse 1 is van topkwaliteit en geschikt voor continu, langdurig gebruik.
Denk aan een monteur die de hele dag scherp moet kijken. Klasse 2 is goed voor periodiek gebruik, bijvoorbeeld als je af en toe een veiligheidsbril opzet. Klasse 3 is alleen voor incidenteel gebruik. Voor professioneel werk kies je eigenlijk altijd klasse 1 of 2.
Markeringen en hun betekenis
Op de zijkant van je veiligheidsbril vind je vaak een code. Die code vertelt je precies wat de bril aankan.
Het zijn niet zomaar letters; het zijn garanties voor jouw veiligheid. De impactweerstand wordt aangeduid met letters van S (laagste impact) tot A (hoogste impact).
Een ‘A’ markering duidt op de hoogste mechanische weerstand. Een projectiel met een snelheid van 190 m/s wordt gestopt. Dit is nodig voor zware industriële toepassingen.
Een ‘B’ markering is goed voor middelhoge impact (120 m/s), bijvoorbeeld bij slijpen. Een ‘F’ markering duidt op een lage weerstand tegen impact (45 m/s). Dit is geschikt voor stofdeeltjes en spetters, maar niet voor zware projectielen. Een ‘S’ markering is specifiek voor lage impact (45 m/s) maar met een andere testmethode.
Naast de impactweerstand zijn er specifieke toepassingsgebieden. Een bril kan extra markeringen hebben voor vonken, smeltende spetters of stof.
Voor ademhalingsbescherming is het vaak belangrijk dat de bril goed aansluit op een masker. Kies hierbij voor een model dat compatibel is met je ademhalingsbescherming, zoals de 3M 6000 serie of Dräger X-plore maskers. Een bril met een ‘A’ markering en klasse 1 optiek is vaak de standaard voor professioneel gebruik.
Veelgestelde vragen over EN 166
Er leven veel vragen over deze norm. Hieronder beantwoorden we de meest voorkomende, zodat je precies weet wat je koopt.
Wat is het verschil tussen optische klasse 1 en 2?
Klasse 1 is geschikt voor continu gebruik en heeft de hoogste optische kwaliteit.
Wat betekent de 'F' markering op een veiligheidsbril?
Er is bijna geen vervorming. Klasse 2 is geschikt voor periodiek gebruik en heeft een licht lagere kwaliteit, maar voldoet nog steeds aan de norm. De 'F' markering duidt op een lage weerstand tegen impact (45 m/s).
Is een CE-markering op een veiligheidsbril verplicht?
Dit is geschikt voor spetters en stof, maar niet voor zware projectielen. Gebruik deze bril niet bij slijpen of boren.
Beschermt EN 166 ook tegen UV-straling?
Ja, een veiligheidsbril mag pas het CE-teken dragen als deze voldoet aan de strenge eisen van de EN 166 norm. Zonder dit teken is de bril niet getest en mag deze niet als PBM worden verkocht. EN 166 is de algemene norm voor mechanische bescherming. Voor specifieke UV-bescherming wordt vaak verwezen naar de aanvullende norm EN 170.
Wat houdt de valproef bij EN 166 in?
Veel veiligheidsbrillen hebben echter wel een UV-filter, maar check dit altijd op de verpakking.
De mechanische sterkte wordt getest met een stalen kogel van 43 gram die vanaf 130 cm hoogte op de bril valt. Afhankelijk van de impactklasse (A, B, F) wordt de snelheid aangepast. Een bril met klasse A moet deze kogel stoppen zonder te breken.
Prijsindicaties en modellen voor professioneel gebruik
Als je werkt in een omgeving waar ademhalingsbescherming nodig is, wil je een bril die comfortabel zit en goed aansluit. Er zijn verschillende modellen op de markt, variërend in prijs en functionaliteit. Een basis model met EN 166 klasse 1 en impactklasse A kost tussen de €10 en €15. Dit is een eenvoudige bril die voldoet voor algemeen gebruik.
Voor intensiever gebruik, zoals in de chemische industrie of bij laswerk, kies je voor een duurzamer model. De Uvex 8400 serie is een populair model met anticondens coating en een brede pasvorm. Deze kost ongeveer €20 tot €25. De 3M 1621 AF is een ander goed model met anti-fog coating, verkrijgbaar vanaf €15. Beide modellen hebben een CE-markering en voldoen aan EN 166.
Als je een bril draagt in combinatie met een masker, let dan op de pasvorm. Een bril met dunne pootjes en een lage neusbrug werkt het beste. Merken als Bolle en Honeywell bieden speciale modellen die compatibel zijn met ademhalingsmaskers. Prijzen liggen hier tussen de €25 en €40, afhankelijk van de extra coating en comfort.
Praktische tips voor het kiezen en gebruiken
Controleer altijd de markeringen op de bril. Zoek naar het CE-keurmerk en wat de F-markering op een veiligheidsbril betekent voor de impactweerstand.
Kies een klasse die past bij je werk. Werkt je met zware projectielen? Ga voor klasse A.
Werk je alleen met stof? Klasse F is voldoende.
Zorg voor een goede pasvorm, vooral als je ook een masker draagt. Een bril die niet goed aansluit, laat ruimte voor verontreinigingen. Ontdek welke soorten veiligheidsbrillen het beste bij jou passen door verschillende modellen uit te proberen, bijvoorbeeld de Uvex 8400 of de 3M 1621. Let op comfort: een bril die na een uur gaat knellen, draag je niet de hele dag.
Verzorg je bril goed. Reinig de lenzen regelmatig met een zachte doek en een geschikt reinigingsmiddel.
Vervang de bril bij krassen of beschadigingen, want deze kunnen het zicht belemmeren. Tot slot: koop altijd bij een betrouwbare leverancier die PBM levert voor professioneel gebruik. Zo weet je zeker dat je veilig werkt.