Het gevaar van blauw licht: brillen voor langdurig schermgebruik op het werk.
Je kijkt uren naar een scherm en aan het eind van de dag voelen je ogen aan als schuurpapier. Ze branden, zijn droog en je hoofd doet pijn.
Dit is geen toeval. Het blauwe licht van je computer, tablet en telefoon speelt hierbij een rol.
Veel collega’s grijpen naar een blauwlichtbril, maar werkt dat eigenlijk wel? Laten we eens kijken naar de feiten, zodat je weet wat je kunt verwachten.
De wetenschap achter blauw licht
Blauw licht is overal. De grootste bron is de zon, maar het zit ook in LED-verlichting en de schermen van je apparaten.
Het is een kortgolvig, hoogenergetisch licht. Dat klinkt heftig, maar het is belangrijk om te weten dat de concentratie blauw licht van een scherm vele malen lager is dan die van zonlicht.
Je krijgt dus veel meer blauw licht binnen tijdens een wandeling buiten dan tijdens een dag op kantoor. Toch heeft blauw licht een effect op je lichaam, vooral op je biologische klok. Het onderdrukt de aanmaak van melatonine, het hormoon dat je slaperig maakt. Dat is handig overdag, want het houdt je alert.
Maar als je tot diep in de nacht doorwerkt of op je telefoon zit, kan het je slaap flink verstoren.
Je lichaam denkt namelijk dat het nog steeds dag is. Voor professioneel gebruik, zoals in fabrieken of werkplaatsen waar schermen onderdeel zijn van de werkplek, is dit relevant. Een werknemer die moe is door een verstoord slaapritme, maakt sneller fouten. En dat is precies waarom goede oogbescherming telt.
Werken blauwlichtbrillen echt?
Veel mensen met vermoeide ogen van computerwerk swipen direct naar een blauwlichtbril.
De belofte is simpel: minder blauw licht, minder vermoeide ogen. Maar hoe zit het met het bewijs? Een recente studie van de Cochrane groep, een onafhankelijke onderzoeksgroep, heeft gekeken naar de effectiviteit van deze brillen. Hun conclusie? De brillen hebben weinig tot geen effect op oogvermoeidheid.
Waarom voelen je ogen dan zo vermoeid? De oorzaak ligt vaak elders.
Tijdens het werken aan een scherm knipper je veel minder dan normaal.
Veelgestelde vragen
Je ogen drogen uit en dat zorgt voor een branderig gevoel. Een blauwlichtbril filtert een deel van het licht, maar lost het knipperprobleem niet op. Het is een pleister op een wonde die elders zit.
Gelukkig zijn er alternatieven die wel helpen. Denk aan het instellen van de ‘nachtmodus’ op je computer, waarmee je het scherm warmer kleurt.
Of het regelmatig even wegkijken en je ogen sluiten. Dit soort eenvoudige maatregelen zijn vaak effectiever dan een dure bril. Er zijn veel vragen over blauw licht en brillen.
Hieronder beantwoorden we de meest voorkomende, zodat je een goed beeld krijgt.
Helpt een blauwlichtbril tegen vermoeide ogen?
Het wetenschappelijke bewijs is mager. Vermoeidheid bij schermwerk komt vaak door te weinig knipperen en droge ogen.
Een bril filtert licht, maar vochtigt je ogen niet. Het is dus verstandig om vooral je werkhouding en werkomgeving aan te passen.
Wat is de 20-20-20 regel?
Dit is een eenvoudige maar effectieve oefening. Kijk elke 20 minuten gedurende 20 seconden naar een object op 20 voet afstand (ongeveer 6 meter). Zo geef je je ogen de rust die ze nodig hebben. Het helpt om spanning en vermoeidheid te verminderen.
Kan een blauwlichtbril helpen bij slapeloosheid?
Ja, dat kan. Als je in de avond een blauwfilterbril draagt, onderdruk je de melatonineproductie minder.
Je lichaam herkent de avond en maakt het slaaphormoon aan. Dit kan inslapen makkelijker maken, vooral na een dag werken met schermen.
Is blauw licht van schermen schadelijk voor het netvlies?
Nee, dat is het niet. De intensiteit van blauw licht van schermen is te laag om het netvlies te beschadigen. Het is een mythe die vaak de kop opsteekt, maar er is geen bewijs voor.
Wel kan langdurig kijken naar fel licht vermoeidheid geven, maar dat is iets anders dan permanente schade. Zijn er alternatieven voor een blauwlichtbril?
Ja, zeker.
Het instellen van de ‘nachtmodus’ op je apparaten heeft een vergelijkbaar effect op de blootstelling aan blauw licht. Je kunt ook kiezen voor een matte schermfilter of het verlagen van de helderheid. Dit zijn vaak goedkopere en net zo effectieve opties.
Prijs en modellen voor professioneel gebruik
Blauwlichtbrillen zijn er in allerlei soorten en prijsklassen. Voor professioneel gebruik, zoals op kantoor of in een technische omgeving, kies je voor een model dat comfortabel zit en je gezichtsveld niet belemmert. Vergeet ook niet om de juiste lenskleur te kiezen voor optimaal zicht.
Een simpel montuur zonder sterkte kost tussen de €15 en €30. Deze brillen filteren een deel van het blauw licht en zijn licht van gewicht. Wil je een veiligheidsbril op sterkte? Dan ben je meer kwijt.
Een blauwfilterbril op sterkte begint rond de €50 en kan oplopen tot €150, afhankelijk van de kwaliteit van de glazen en het montuur. Merken als Gunnar Optiks bieden speciale gaming- en werkbrillen aan, vaak rond de €70 tot €100.
Ze zijn robuust en hebben een antireflectiecoating. Voor intensief schermwerk in professionele sectoren, zoals grafische vormgeving of IT, zijn er polariserende veiligheidsbrillen voor minder schittering en een hogere filtergraad.
Deze kosten tussen de €100 en €200. Ze zijn vaak voorzien van een coating die ook UV-licht blokkeert. Let op: een duurdere bril betekent niet automatisch een beter effect op oogvermoeidheid.
Praktische tips voor minder oogvermoeidheid
Je ogen zijn je kostbaarste gereedschap, zeker als je langdurig met schermen werkt. Hier zijn een paar concrete tips om ze te beschermen, zonder meteen een bril te kopen. Door deze stappen te volgen, kun je je ogen een stuk comfortabeler houden.
- Stel je scherm in op een helderheid die past bij je omgeving. Te fel of te donker is belastend.
- Gebruik de 20-20-20 regel elke dag. Zet een timer op je telefoon als je het vergeet.
- Knipper bewust. Probeer je knippersnelheid te verhogen, vooral als je diep in concentratie bent.
- Zorg voor voldoende vocht. Gebruik oogdruppels als je last hebt van droge ogen, vooral in een kantoor met airco.
- Probeer de nachtmodus op je apparaten. Het warme licht is minder belastend in de avonduren.
En mocht je toch een blauwlichtbril willen proberen, begin dan met een betaalbaar model en kijk of het voor jou werkt.
Ieder oog is anders, dus experimenteer gerust.