Beschermende kleding tegen chemicaliën: de verschillende typen overalls.
Werken met chemicaliën vraagt om meer dan alleen een veiligheidsbril en handschoenen. Je hele lichaam moet beschermd zijn tegen spatten, nevels of zelfs gasvormige stoffen.
Een chemische overall is daarbij je tweede huid. Kies je verkeerd, dan loop je risico’s die je niet meteen ziet, maar die wel degelijk schade kunnen aanrichten.
In deze gids leg ik je uit welke typen er zijn, wat de normen betekenen en hoe je de juiste keuze maakt voor jouw werk.
Typen chemische bescherming: van Type 1 tot Type 6
Chemische overalls worden ingedeeld in zes typen, elk met een eigen beschermingsniveau. Type 1 is het hoogste niveau: een gasdichte overall die beschermt tegen chemicaliën in gasvorm.
Deze voldoet aan norm EN 943 en wordt gebruikt bij extreme risico’s, zoals in de chemische industrie of bij calamiteiten met giftige gassen. Een voorbeeld is de Lakeland ChemMax 1, een volledig gesloten pak met ingebouwde ademhalingsbescherming. Type 3 overalls beschermen tegen sterke stralen van vloeibare chemicaliën onder druk.
Denk aan spatten van zuren of logen die onder hoge druk uit een leiding komen.
Deze pakken zijn waterdicht en hebben getapete naden. Een populair model is de DuPont Tychem 6000, die verkrijgbaar is vanaf ongeveer €85 per stuk. Type 4 overalls zijn vergelijkbaar, maar beschermen tegen chemicaliën in nevelvorm, niet tegen stralen onder druk. Type 5 overalls zijn bedoeld voor droge deeltjes, zoals stof van gevaarlijke chemicaliën.
Ze zijn niet waterdicht, maar wel luchtdoorlatend. Type 6 is het laagste niveau: bescherming tegen lichte nevels van chemische stoffen.
Deze overalls worden vaak gebruikt voor kortdurende taken waarbij het risico beperkt is. Een voorbeeld is de Microgard 2000, verkrijgbaar vanaf €12 per stuk. Het verschil in beschermingsniveau is groot.
Type 6 overalls (EN 13034) bieden bescherming tegen lichte nevels van chemische stoffen.
Kies je voor Type 1, dan ben je volledig afgesloten van de omgeving.
Kies je voor Type 6, dan is de bescherming beperkt en alleen geschikt voor lichte spatten. Het type dat je nodig hebt, hangt af van de chemicaliën waarmee je werkt en de manier waarop je ermee in contact kunt komen.
Normen voor chemische overalls: wat betekenen ze?
Normen geven aan hoe goed een overall beschermt. De belangrijkste normen voor chemische kleding zijn EN 14605, EN ISO 13982-1 en EN 13034.
EN 14605 is van toepassing op Type 3 en Type 4 overalls. Deze norm test of het pak bestand is tegen vloeistoffen onder druk (Type 3) of nevels (Type 4). Een overall die voldoet aan EN 14605 heeft getapete naden en is waterdicht. EN ISO 13982-1 geldt voor Type 5 overalls, die beschermen tegen droge deeltjes.
Deze norm test of het pak stofdicht is en of het materiaal bestand is tegen slijtage. Een voorbeeld is de Kappler ProVent 500, een lichtgewicht overall die voldoet aan deze norm en verkrijgbaar is vanaf €25.
EN 13034 is de norm voor Type 6 overalls. Deze test of het pak beschermt tegen lichte nevels en spatten.
Type 6 overalls (EN 13034) bieden bescherming tegen lichte nevels van chemische stoffen.
De naden hoeven niet getapet te zijn, maar het materiaal moet wel waterafstotend zijn. Veel bouw- en schildersbedrijven gebruiken Type 6 overalls voor kortdurende taken, zoals het schoonmaken van apparatuur. Let op: normen zijn geen garantie voor volledige bescherming.
Ze geven aan hoe het pak presteert onder specifieke testcondities. In de praktijk kunnen andere factoren, zoals de concentratie van de stof of de temperatuur, van invloed zijn op de bescherming.
Categorieën PBM: welk risic niveau past bij jou?
Beschermende kleding wordt ingedeeld in drie categorieën, afhankelijk van het risico. Categorie I is voor lage risico’s, zoals spatten van niet-gevaarlijke stoffen of specifieke werkkleding voor lassers.
Dit zijn vaak wegwerpoveralls voor lichte taken. Categorie II is voor middelhoge risico’s, zoals het werken met zuren of logen.
Hierbij horen Type 5 en Type 6 overalls. Categorie III is voor hoge risico’s, waarbij de stof schadelijk is voor de gezondheid of dodelijk kan zijn. Dit zijn vaak Type 1 of Type 3 overalls, zoals de DuPont Tychem 10000. Deze pakken zijn volledig gesloten en voldoen aan strengere normen.
Categorie III PBM biedt bescherming tegen stoffen die schadelijk zijn voor de gezondheid.
Ze worden gebruikt in de chemische industrie, bij de brandweer of in laboratoria.
Voordat je een overall kiest, is een risico-inventarisatie verplicht. Je moet weten welke chemicaliën je gebruikt, hoe ze kunnen vrijkomen en welk type bescherming nodig is. Een veiligheidskundige kan je hierbij helpen. Zonder deze analyse loop je het risico dat je onvoldoende beschermd bent.
Herbruikbaar of disposable: wat kies je?
Disposable overalls zijn ideaal voor eenmalig gebruik in risicovolle omgevingen, of als je een geschikte cleanroom-overall nodig hebt waar reiniging niet mogelijk of veilig is.
Denk aan inspecties in de chemische industrie of het schoonmaken van lekkages. Ze zijn verkrijgbaar vanaf €5 per stuk voor Type 6, tot €100 voor Type 1. Voordeel: je draagt ze één keer en gooit ze weg, wat besmetting voorkomt. Herbruikbare overalls zijn duurzamer en geschikt voor taken waarbij je regelmatig met chemicaliën werkt.
Ze zijn gemaakt van stevig materiaal en kunnen meerdere keren worden gewassen. Een voorbeeld is de Riverside Chemical Suit, verkrijgbaar vanaf €150.
Disposable overalls worden veel gebruikt in de chemische sector voor eenmalig gebruik bij risicovolle taken.
Dit type is geschikt voor Type 3 en 4 en gaat tot 50 wasbeurten mee.
Kies je voor disposable of herbruikbaar? Dat hangt af van de frequentie van gebruik en de reinigingsmogelijkheden. Bij eenmalige taken is disposable vaak goedkoper en veiliger. Bij dagelijks gebruik is een herbruikbare overall op termijn voordeliger.
Selectie van de juiste overall: praktische tips
Bij het werken met chemicaliën is een risico-inventarisatie verplicht om het juiste type overall te bepalen.
Vraag je af: welke chemicaliën gebruik ik? Hoe kunnen ze vrijkomen? Welk type bescherming is nodig?
Een specialist kan je helpen bij deze keuze. Let op de volgende factoren bij de keuze:
- Het type chemicaliën: gas, vloeistof of stof?
- De blootstellingsvorm: straal, nevel of druppels?
- De normering: voldoet de overall aan de juiste norm?
- De pasvorm: sluit het pak goed aan op je lichaam?
- De duurzaamheid: disposable of herbruikbaar?
Advies van specialisten is onmisbaar. Veel leveranciers bieden gratis adviesgesprekken aan.
Neem contact op met een bedrijf dat gespecialiseerd is in ademhalingsbescherming en persoonlijke beschermingsmiddelen. Zij kunnen je helpen bij het kiezen van de juiste overall voor jouw situatie.
Veelgestelde vragen over chemische overalls
Wat is het verschil tussen type 3 en type 4 overalls?
Type 3 beschermt tegen vloeistofstralen onder druk, type 4 beschermt tegen chemicaliën in nevelvorm. Type 3 is geschikt voor lekkages onder druk, type 4 voor spuiten of sproeien.
Wat betekent categorie III bij beschermende kleding?
Categorie III is voor kleding die beschermt tegen dodelijke risico’s of onomkeerbare schade aan de gezondheid. Denk aan giftige gassen of bijtende zuren. Wanneer kies ik voor een disposable overall?
Disposable overalls zijn ideaal voor eenmalig gebruik in risicovolle omgevingen waar reiniging niet mogelijk of veilig is.
Ze voorkomen besmetting en zijn vaak goedkoper op korte termijn. Beschermen alle overalls tegen gassen?
Nee, alleen overalls die voldoen aan EN 943 (Type 1) bieden bescherming tegen chemische stoffen in gasvorm. Zoek je daarnaast vlamvertragende kleding voor bescherming tegen hitte, dan zijn er specifieke normen van toepassing.
Andere types zijn niet gasdicht. Waar moet ik op letten bij de keuze?
Kijk naar de specifieke chemicaliën, de blootstellingsvorm (nevel, straal, gas) en de vereiste normering. Een risico-inventarisatie is hierbij essentieel.
Met deze gids ben je goed voorbereid om de juiste chemische overall te kiezen. Neem de tijd voor de inventarisatie, schakel specialisten in en investeer in kwaliteit. Veilig werken begint bij de juiste bescherming.